Włochy
Kod telefoniczny
+39
Stolica
Rome
Ludność
59 milionów
Nazwa rodzima
Italia
Region
Europa
Europa Południowa
Strefa czasowa
Central European Time
UTC+01:00
Na tej stronie
Włochy mają więcej obiektów światowego dziedzictwa UNESCO (59) niż jakikolwiek inny kraj na świecie — i zasługują na każdy z nich. Rzym nawarstwia Koloseum, Watykan i barokowe fontanny na 2800 latach nieprzerwanej historii. Wenecja unosi się na swojej lagunie z placem Świętego Marka, Canale Grande i kruchym pięknem, które wydaje się pożyczonym czasem. Florencja jest kolebką renesansu: Uffizi, Duomo, Dawid Michała Anioła. Wybrzeże Amalfi opada serpentynami przez gaje cytrynowe ku turkusowemu morzu. Toskańskie miasteczka na wzgórzach — Siena, San Gimignano, Montepulciano — wyrastają z winnic i gajów oliwnych. Mediolan napędza modę, design i finanse. Neapol serwuje najlepszą pizzę na świecie i strzeże ruin Pompejów. Sycylia i Sardynia oferują antyczne świątynie, dzikie wybrzeża i jedne z najpiękniejszych plaż Morza Śródziemnego. A wszędzie: jedzenie — makaron, pizza, gelato, espresso, wino — nie jest stereotypem, lecz codzienną formą sztuki, którą Włosi traktują poważniej niż niemal wszystko. Włochy są członkiem założycielem UE i strefy Schengen, trzecią gospodarką strefy euro, z ponad 60 milionami zagranicznych gości rocznie i dziedzictwem kulturowym, które ukształtowało cywilizację zachodnią.
Wizy i zasady wjazdu do Włoch
Jako członek strefy Schengen Włochy stosują wspólną politykę wizową Schengen. Obywatele UE, EOG i Szwajcarii — w tym Polacy — wjeżdżają na podstawie ważnego dowodu osobistego lub paszportu i pozostają bez ograniczeń, bez żadnych formalności. Obywatele wielu innych krajów (Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Kanada, Australia, Japonia) mogą wjeżdżać bez wizy w celach turystycznych lub biznesowych przez maksymalnie 90 dni w każdym okresie 180 dni na obszarze całej strefy Schengen. Osoby, które potrzebują wizy Schengen, składają wniosek we włoskich konsulatach, dołączając wypełniony formularz, zdjęcia, plan podróży, potwierdzenie zakwaterowania, ubezpieczenie podróżne (minimalne pokrycie 30 000 €) i dowód środków finansowych. Na pobyty dłuższe niż 90 dni — studia, praca, pobyt — wymagana jest wiza krajowa (typu D). Rozpatrzenie krótkoterminowej wizy Schengen trwa zwykle 15 dni kalendarzowych.
Popularne typy wiz
Swobodny przepływ UE/EOG/Szwajcaria
Dla obywateli UE, EOG i Szwajcarii — turystyka, praca, pobyt lub dowolny cel, bez ograniczeń. Wjazd na podstawie ważnego dowodu osobistego lub paszportu, z pełną swobodą przemieszczania się i prawem do pracy bez zezwolenia. Polacy podróżują zatem bez żadnych formalności.
Wjazd bez wizy (Schengen)
Turystyka, biznes, konferencje i odwiedziny rodziny dla obywateli USA, Wielkiej Brytanii, Australii, Kanady i Japonii. Paszport musi być ważny co najmniej 3 miesiące po wyjeździe.
Wiza Schengen (typu C)
Wiza krótkoterminowa dla narodowości, które jej wymagają: turystyka, biznes, wydarzenia kulturalne i konferencje. Ważna we wszystkich krajach Schengen; wymaga ubezpieczenia podróżnego z pokryciem co najmniej 30 000 €.
Wiza krajowa (typu D) — studia
Zapisy na włoskie uniwersytety (La Sapienza, Bocconi, Politecnico di Milano, Uniwersytet Boloński — najstarszy w Europie), szkoły sztuki i designu, kursy językowe, wymianę Erasmus+ lub doktorat. Wniosek we włoskich konsulatach z listem o przyjęciu, dowodem środków i ubezpieczeniem zdrowotnym.
Wiza krajowa (typu D) — praca
Zatrudnienie u włoskiego pracodawcy, transfery wewnątrz koncernu, Niebieska Karta UE dla wysoko wykwalifikowanych, lub stanowiska w sektorach takich jak moda, design, motoryzacja, przemysł spożywczy, turystyka i technologia. Wymaga podpisanej umowy o pracę i Nulla Osta (zezwolenia na pracę) ze Sportello Unico per l'Immigrazione.
Wiza pobytowa bez pracy (Elective Residence)
Dla osób niezależnych finansowo — emerytów, osób z dochodem pasywnym, właścicieli nieruchomości — które chcą mieszkać we Włoszech bez pracy. Trzeba wykazać wystarczające środki (orientacyjnie około 31 000 €/rok na osobę). Popularna wśród szukających la dolce vita na Wybrzeżu Amalfi, w Toskanii, Apulii, na Sycylii lub przy włoskich jeziorach.
Wiza w celu łączenia rodzin (typu D)
Dla osób dołączających do małżonka, zarejestrowanego partnera, małoletnich dzieci lub innych członków rodziny przebywających legalnie we Włoszech — obywateli włoskich lub posiadaczy karty pobytu.
Ważne informacje podróżne
Przewodnik turystyczny
Włochy to kraj, w którym każdy frazes okazuje się prawdą — a rzeczywistość przewyższa pocztówkę. Sam Rzym wypełni tydzień: Koloseum i Forum Romanum w sercu antycznego miasta, Muzea Watykańskie i Kaplica Sykstyńska (sklepienie Michała Anioła to naprawdę najbardziej przytłaczająca rzecz w sztuce), Bazylika św. Piotra, Panteon (najlepiej zachowany antyczny rzymski budynek, wstęp wolny), brukowane uliczki Zatybrza na kolację i fontanna di Trevi o północy, gdy tłumy rzedną. Florencja to renesansowa kapsuła czasu: Galeria Uffizi (Narodziny Wenus Botticellego, Zwiastowanie Leonarda), Dawid Michała Anioła w Accademii, Duomo Brunelleschiego, Ponte Vecchio i warsztaty skórzane w Oltrarno. Wenecja istnieje w osobnej kategorii — Canale Grande, plac Świętego Marka, most Rialto, gondole o zachodzie słońca, szkło z Murano i świadomość, że to miasto na wodzie powoli przegrywa walkę z morzem, co nadaje każdej wizycie poczucie pilności. Wybrzeże Amalfi — Positano, Amalfi, Ravello — opada zawrotnymi serpentynami przez tarasy cytrynowe ku kobaltowej wodzie. Pięć wiosek Cinque Terre czepia się liguryjskich klifów, połączonych szlakami i linią kolejową. Krajobraz Toskanii — drogi obsadzone cyprysami, miasteczka na wzgórzach, winnice Chianti, złociste wzgórza Val d'Orcia — zdefiniował zachodnie wyobrażenie sielskiego piękna. Neapol jest chaotyczny, elektryzujący i serwuje najlepszą pizzę na świecie. Domy trulli w Apulii, barokowe Lecce i biała wybrzeże to najlepiej strzeżony sekret Włoch. Sycylia łączy greckie świątynie (Agrigento), architekturę arabsko-normańską (Palermo, Monreale), aktywny wulkan Etnę i targi rybne przypominające Marrakesz. A jedzenie: każdy region ma swój kształt makaronu, swój sos, swoje wino i chleb — kuchnia włoska to nie jedna rzecz, lecz dwadzieścia kuchni regionalnych, które przypadkiem dzielą jeden półwysep.
Sposoby na poznanie tego kierunku
Uffizi i Accademia we Florencji, Muzea Watykańskie i Kaplica Sykstyńska w Rzymie, Gallerie dell'Accademia i Kolekcja Peggy Guggenheim w Wenecji, Ostatnia Wieczerza Leonarda w Mediolanie (rezerwacja z wyprzedzeniem konieczna), Pinakoteka Brera oraz niezliczone kościoły, gdzie arcydzieła Caravaggia, Rafaela i Tycjana wiszą w budowlach, dla których powstały.
Koloseum i Forum Romanum, Panteon (wstęp wolny), Pompeje i Herkulanum (zasypane przez Wezuwiusz w 79 n.e.), Dolina Świątyń w Agrigento (Sycylia), Ostia Antica (antyczny port Rzymu), Willa Hadriana w Tivoli oraz greckie świątynie Paestum w Kampanii.
Wybrzeże Amalfi (Positano, Amalfi, Ravello), pięć wiosek-klifów Cinque Terre, Costa Smeralda i dzikie wnętrze Sardynii, wybrzeże i Wyspy Liparyjskie Sycylii, Capri, Riwiera Włoska (Portofino), białe adriatyckie plaże Apulii oraz jeziora Como, Garda i Maggiore.
Pizza neapolitańska, ragù po bolońsku, rzymskie carbonara i cacio e pepe, sycylijskie arancini i cannoli, toskańska bistecca alla fiorentina, orecchiette z Apulii, risotto w Mediolanie i gelato wszędzie. Wino: Chianti, Barolo, Brunello di Montalcino, Amarone, prosecco z Valdobbiadene, Nero d'Avola z Sycylii.
Siena (Palio, Campo, Duomo), średniowieczne wieże San Gimignano, Montepulciano i Montalcino (kraina wina), Val d'Orcia (UNESCO — drogi obsadzone cyprysami i złociste wzgórza), Cortona, Pienza oraz szlak winny Chianti między Florencją a Sieną.
Mediolański Quadrilatero della Moda (Via Montenapoleone, Via della Spiga), Triennale Design Museum, Salone del Mobile (największe targi designu na świecie), florenccy rzemieślnicy skórzani, szkło z Murano i tradycja Made in Italy obejmująca modę, meble, motoryzację (Muzeum Ferrari w Maranello) i gastronomię.
Pieniądze i waluta
Euro (EUR)
Kod waluty: EUR
Praktyczne porady finansowe
Waluta i wymiana we Włoszech
Włochy należą do strefy euro, więc Polacy muszą wymienić złotówki na euro (Polska nie używa euro). Najlepszy kurs uzyskasz, wymieniając PLN na EUR w kantorze w Polsce albo wypłacając euro z bankomatu we Włoszech — obie opcje biją kurs lotniskowy. Kantory (cambio) działają na lotniskach, dworcach i w strefach turystycznych (wokół Roma Termini, Santa Maria Novella we Florencji i Santa Lucia w Wenecji), ale pobierają 3–8 % prowizji — im bardziej eksponowane miejsce, tym gorszy kurs. Unikaj wymiany na lotniskach i dworcach; wypłata z bankomatu po przylocie daje znacznie lepszy kurs.
Bankomaty (bancomat)
Bankomaty (we Włoszech 'bancomat') są wszędzie: w oddziałach banków, na placach, dworcach, lotniskach, a nawet w małych wioskach. Duże banki to Intesa Sanpaolo, UniCredit, BNL (BNP Paribas) i Banco BPM. Dzienny limit wynosi zwykle 250–500 €. Visa i Mastercard działają w niemal wszystkich. Zawsze odrzucaj opcję 'przeliczenia na walutę ojczystą' (dynamiczne przeliczanie waluty) — dolicza 3–5 %. Włoskie bankomaty czasem pobierają drobną opłatę (1,50–2,50 €); polskie karty (Visa, Mastercard) działają bez problemu, ale sprawdź u swojego banku prowizje za wypłaty w walucie obcej. W bardzo małych miejscowościach bankomat na poczcie (Poste Italiane) może być jedyną opcją — wypłać przed wyjazdem w odległe rejony.
Płatności kartą i telefonem
Płatność kartą bardzo się we Włoszech poprawiła — od ustawy z 2022 roku wszystkie firmy mają obowiązek przyjmować płatności elektroniczne. Visa i Mastercard (także zbliżeniowo) działają w większości sklepów, restauracji, supermarketów i hoteli, a Apple Pay i Google Pay funkcjonują w nowoczesnych terminalach. Polacy są przyzwyczajeni do płatności zbliżeniowych, więc poczują się jak w domu. Egzekwowanie jest jednak nierówne: niektóre małe trattorie, stragany, lokale plażowe (stabilimenti) i firmy na wsi wciąż unikają kart przy małych kwotach lub powołują się na 'zepsuty terminal'. Im dalej na południe, tym bardziej gotówkowo; 30–50 € w drobnych banknotach pokryje luki.
Napiwki we Włoszech
Napiwki we Włoszech nie są obowiązkowe — a Włosi rzadko zostawiają duże napiwki. Wiele restauracji dolicza coperto (opłatę za nakrycie, 1,50–3,50 € od osoby) i czasem servizio (opłatę za obsługę, 10–15 %); gdy servizio jest wliczone, nie oczekuje się dodatkowego napiwku. Gdy nie jest, zaokrąglenie lub zostawienie 1–5 € na stole jest hojne. W barach zostawia się 10–20 centów na blacie przy zamawianiu kawy, ale nie jest to wymagane. Bagażowi w hotelu: 1–2 € za sztukę. Taksówkarze: zaokrąglenie w górę. Przewodnicy: 5–10 € od osoby za półdniową wycieczkę. Napiwek dawaj gotówką, nawet płacąc kartą.
Uwaga: Przed podróżą zawsze sprawdzaj aktualne kursy walut. Wymiany dokonasz na lotniskach, w bankach i w autoryzowanych kantorach.
Miasta
Poznaj nasze przewodniki po miastach
Regiony w Włochy
Poznaj różne regiony i ich miasta.